Wat is Stress & Burn-Out?

 

Stress is niet noodzakelijk negatief, meer zelfs, een korte dosis stress is positief. Het zorgt ervoor dat we dingen gedaan krijgen. Denk maar aan de spanning die je voelde voor een belangrijk examen, of de schrik de eerste keer bovenaan een zwarte piste. De stress en zenuwen gieren door je lijf. Je lichaam maakt zich klaar voor een grote inspanning.
En dan de ontlading, je examen ging beter dan verwacht, je komt heelhuids onder aan de berg. De adrenaline geeft je een euforisch gevoel. Stress is hier helemaal geen negatief gegeven. Het zorgt ervoor dat je je grenzen kan verleggen. Moeilijke taken tot een goed einde brengt.

Het wordt problematisch wanneer de stress chronisch is.

Stress is eigenlijk een overlevingsmechanisme. Het is de trigger voor Fight – Flight  (de Vecht-, Vlucht reactie).
Wanneer we vroeger geconfronteerd werden met gevaar hadden we 2 opties. Vechten of vluchten.
Deze reactie wordt gestuurd vanuit het limbisch systeem, ook wel ons reptielenbrein genoemd. Dit houdt in dat het reflexmatig gebeurt, je hebt er met andere woorden geen controle over.
Het lichaam produceert grote hoeveelheden adrenaline en cortisol (de stresshormonen), je bloeddruk stijgt, je hartslag gaat omhoog, je spieren worden aangespannen en krijgen meer bloed ten koste van je spijsvertering, de longblaasjes verwijden en je ademhaling wordt sneller, je zintuigen komen op scherp, de pupillen verwijden, je hoort scherper en je pijngrens stijgt.

Kortom je lichaam is 100% klaar om te vechten of te vluchten voor je leven wanneer je oog in oog staat met een tijger.

Gelukkig staan we de dag van vandaag nooit meer plotseling voor een tijger. Vooruitgang bracht ons veiligheid. De evolutie van ons reptielenbrein is echter niet meegegaan. Hierdoor reageert ons lichaam nog steeds op dezelfde manier op stress. Zoals gezegd is kortstondige stress helemaal niet negatief. Het probleem is dat onze limbisch systeem geen onderscheid maakt in soorten stress. Een levensbedreigende situatie of een deadline op het werk veroorzaken dezelfde fysiologische reacties in ons lichaam.
Samenvattend kun je stellen dat de voortdurende aanmaak van stresshormonen maakt dat je hersenen (en de rest van je lichaam) aanhoudend in de fight or flight-respons verkeren. Deze (tijdelijke) reflex dient normaal gesproken enkel om te overleven in gevaarlijke situaties. Maar wanneer deze reflex chronisch wordt beleefd, worden hierdoor je hersenen overbelast.

Door de voortdurende aanmaak van cortisol sterven er neuronen af in de hippocampus (verantwoordelijk voor het geheugen en concentratie) en in de prefrontale cortex (toekomstvisie, proactief denken, beslissingsvorming en planning). Daarnaast heeft cortisol ook effect op de lever, pancreas, spijsvertering en het immuunsysteem.

Verder veroorzaakt aanhoudende stress hetzelfde mechanisme als bij chronische ontsteking en dat verhoogt dan weer de kans op kanker, hart- en hersenaandoeningen, reuma, prikkelbare darm-syndroom en eczeem. Bovendien kan een aanhoudend hoog niveau van adrenaline de oorzaak vormen voor hart- en vaatziekten en problemen met de luchtwegen.

Hoewel er nog meer onderzoek nodig is, is alvast zeker dat burn-out zowel fysieke, emotionele als mentale uitputting betekent, veroorzaakt door chronische stress. In tegenstelling tot depressie is burn-out steeds werk gerelateerd en vindt er een drastische daling van energie en motivatie plaats. Dat is opmerkelijk want burn-out treft doorgaans net bevlogen mensen met een hoge intrinsieke motivatie. Anders gezegd: “To be burn-out, one has to first be on fire.”